Duurzaamheid

Onderzoek naar ‘lastig’ klimaat kastelen

De klimatologische omstandigheden in onze opengestelde kastelen en huizen zijn een voortdurend punt van aandacht. GLK liet in 2017 onderzoek verrichten en schreef een klimaatstrategie voor de komende jaren.

De kastelen en huizen van GLK hebben een museale functie en bieden onderdak aan ruim 24.000 collectiestukken. In vergelijking met nieuwgebouwde musea is het klimaat in de eeuwenoude kastelen instabiel en daardoor moeilijker te beheersen. De ruimtes worden beïnvloed door seizoenswisselingen en lokale omstandigheden zoals stoken, dagelijks gebruik, muurdiktes en ventilatieopeningen. Temperatuur en luchtvochtigheid spelen een belangrijke rol bij het in goede conditie houden van de museale collecties.

Duurzame keuzes

Al vele jaren doet GLK zelf metingen op de kastelen. Een gespecialiseerd bureau verrichte in 2017 onderzoek op kasteel Cannenburch en ontwikkelde een klimaatsimulatie waarin variabelen zoals muurdikte en volume kunnen worden ingegeven. Hiermee kunnen de effecten en kosten van maatregelen worden bekeken. Ook helpt het model om effecten op de langere termijn te meten en om tot duurzame keuzes te komen. Aan de hand van deze klimmaatsimulatie zullen voor kasteel Cannenburch maatregelen worden genomen.

Maatregelen per locatie

Vervolgens schreef GLK een klimaatstrategie met algehele richtlijnen voor het verwarmen van vertrekken, ventileren, be- en ontvochtigen. De komende jaren zullen deze worden vertaald naar maatregelen per locatie. Overigens is GLK terughoudend met rigoureuze veranderingen, in de wetenschap dat veel collectiestukken de ‘tand des tijds’ redelijk tot goed hebben doorstaan.

Duitse meubel terug naar Rosendael

In 2017 rondde Heleen Klingers, student Cultureel Erfgoed aan de Reinwardt Academie, haar afstudeerrapport af over de rol van temperatuur en lichtinval op collectiestukken in kasteel Rosendael. Specifiek keek zij daarbij naar een kostbare Duitse secretaire met marqueterie en een zogenoemd Boullebureau, een schrijftafel met een fineer van ebbenhout, schildpad, messing en tin. Beide stukken worden gerestaureerd. Mede op basis van haar aanbevelingen keert het Duitse meubel terug naar het kasteel, over het bureau neemt GLK later een besluit.

Virtuele terugkeer hemelbed op Rosendael

Na ruim zeventig jaar afwezigheid maakte een kostbaar hemelbed een spectaculaire rentree op kasteel Rosendael. Het bed stond in het verleden al zo’n 250 jaar in het kasteel te pronken, tot aan het vertrek van de laatste bewoners Van Pallandt na de Tweede Wereldoorlog. Samen met andere kostbaarheden verhuisde het hemelbed naar het Rijksmuseum, maar daar werd het enkele jaren geleden uit elkaar gehaald en opgeborgen in een depot. GLK ondernam daarop pogingen het bed weer naar Rosendael te halen, maar dat liep spaak op de hoge kosten om het bed te beschermen tegen vocht en temperatuurverschillen. Er werd een spectaculair alternatief bedacht: dankzij een combinatie van projectietechnieken keerde het hemelbed virtueel terug op Rosendael. Bezoekers beleven nu op bijzondere wijze het verhaal van het pronkbed en zijn eigenaren vanaf de achttiende eeuw.

Bekijk meer